سواد رسانه ای چیست و چرا اهمیت دارد؟

کلمه “سواد” معمولاً به معنای توانایی خواندن و نوشتن است. سواد خواندن و سواد رسانه ای اشتراکات زیادی باهم دارند. خواندن با شناخت حروف شروع می شود و خیلی زود، فرد می تواند کلمات را شناسایی کند – و از همه مهمتر، معنی این کلمات را درک می کند. فرد پس از آن خودش توانایی نوشتن می یابد.

سواد رسانه ای توانایی شناسایی انواع مختلف رسانه ها و درک پیام های ارسالی آنها است.

بچه ها نبست به دوران جوانی والدینشان اطلاعات بسیار زیادی را از منابع مختلفی که بسیار فراتر از رسانه های سنتی (تلویزیون ، رادیو ، روزنامه ها و مجلات) هستند، دریافت می کنند. پیام های متنی، الگوهای رفتاری، ویدئوهای وایرال، شبکه های اجتماعی، بازی های ویدیویی، تبلیغات و مواردی از این دست.

همه رسانه ها یک چیز را به اشتراک می گذارند: شخصی آن را ایجاد کرده است. و به دلیلی ایجاد شده است. درک این دلیل اساس سواد رسانه ای است.

عصر دیجیتال ایجاد رسانه را برای هرکسی آسان کرده است. ما همیشه خالق محتوایی که حلق شده را نمی شناسیم، نمی دانیم چرا آن را ساخته است و آیا قابل اعتماد است؟ این عامل باعث می شود تا آموزش و یادگیری سواد رسانه ای کمی سخت باشد. با این وجود ، سواد رسانه ای یک مهارت اساسی در عصر دیجیتال است.

سواد رسانه ای به طور خاص به بچه ها کمک می کند تا:

  • یاد بگیرند که انتقادی فکر کنند. هنگامی که بچه ها رسانه را ارزیابی می کنند، آنها تصمیم می گیرند که آیا پیام ها معنی دارند؟ چرا این اطلاعات خاص در آن گنجانده شده است؟ چه اطلاعاتی نیامده است؟ و ایده های اصلی چیست؟ آنها یاد می گیرند برای حمایت از عقاید خود از مثالها استفاده کنند. سپس می توانند بر اساس دانشی که دارند نظرات خود را در مورد اطلاعاتی که به آنها ارایه می شوند، مشخص کنند.

  • به مصرف کننده هوشمند محصولات و اطلاعات تبدیل می شوند. سواد رسانه ای به بچه ها کمک می کند تا یاد بگیرند که چگونه چیزی را معتبر تشخیص دهند. همچنین به آنها کمک می کند تا “هدف اقناعی” تبلیغات را تعیین کرده و در برابر تکنیک هایی که بازاریابان برای فروش محصولات استفاده می کنند مقاومت کنند.

  • دیدگاه ها را تشخیص می دهند. هر خالقی دیدگاهی دارد. شناسایی دیدگاه نویسنده به بچه ها کمک می کند تا دیدگاه های مختلف را درک کنند. همچنین به قرار دادن اطلاعات در زمینه آنچه قبلاً می دانند – یا فکر می کنند که می دانند – کمک می کند.
  • مسئولیت رسانه ای ایجاد می کند. شناخت دیدگاه خود، دانستن آنچه که می خواهید بگویید و اینکه چگونه می خواهید بگویید و درک اینکه پیام های شما تأثیرگذار است، کلید ارتباط موثر است.

  • نقش رسانه ها را در فرهنگ تشخیص می دهند. از شایعات افراد مشهور گرفته تا جلد مجلات گرفته تا الگوهای رفتاری، رسانه ها به ما چیزهایی می گویند و درک ما را از جهان شکل می دهند و حتی ما را وادار می کنند که به روشهای خاصی عمل یا فکر کنیم.

  • هدف نویسنده را می فهمند. نویسنده می خواهد شما چه برداشتی از رسانه او داشته باشید؟ آیا هدف کاملاً آموزنده است، آیا سعی در تغییر ذهن شما دارد یا ایده های جدیدی را که تاکنون نشنیده اید به شما معرفی می کند؟ وقتی بچه ها می فهمند نوع تأثیرگذاری چیزی که به آن ها ارایه می شود چیست، می توانند آگاهانه انتخاب کنند.

  • هنگام آموزش سواد رسانه ای به کودکان، خیلی مهم نیست که والدین به بچه ها بگویند که این چیز ” درست است”. در واقع، این فرآیند بیشتر به عنوان تبادل ایده است. احتمالاً در نهایت به همان اندازه که بچه های شما از شما می آموزند شما هم از آنها یاد می گیرید.

سواد رسانه ای شامل پرسیدن سوالات خاص و پشتیبانی از عقاید خود با مثال است. دنبال کردن مراحل سواد رسانه ای به شما این امکان را می دهد تا یاد بگیرید که یک رسانه معین چیست، چرا ساخته شده است وچه می خواهید در مورد آن فکر کنید.

آموزش سواد رسانه ای به کودکان به عنوان یک درس بخصوص و به صورت آ موزش مستقیم خییلی کارآمد نیست. بلکه بهتر است در فعالیت های روزمره گنجانده شود.

مثلا:

  • با بچه های کوچک می توانید در مورد مواردی که با آنها آشنا هستند صحبت کنید اما ممکن است خیلی به حرف های شما توجه نکنند. به عنوان مثال می توان به تبلیغات غلات، بسته بندی مواد غذایی و بسته های اسباب بازی اشاره کرد.

  • با بچه های بزرگتر می توانید از طریق رسانه هایی که از آنها لذت می برند و با آنها تعامل دارند صحبت کنید. این موارد شامل مواردی مانند ویدئوهای YouTube، پیام های وایرال اینترنتی و تبلیغات بازی های ویدیویی است.

چند سوال اساسی که هنگام آموزش سواد رسانه ای می توانید از کودکان بپرسید:

  • چه کسی آن را خلق کرده است؟ آیا تولید یک شرکت است یا یک فرد؟ (اگر چنین است، چه کسی؟) آیا این فرد یک کمدین است یا یک هنرمند؟ آیا منبع ناشناس است؟ چرا اینطور فکر میکنی؟

  • چرا آن را ساخته اند؟ آیا برای این ساخته شده است تا شما را از اتفاقی که در دنیا افتاده است مطلع کند (مثلاً یک خبر)؟ آیا برای تغییر ذهن یا رفتار شما ساخته شده است (مقاله، نظر یا چگونگی انجام یک کار)؟ آیا این برای خنداندن شما است (یک الگوی رفتاری خنده دار)؟ آیا این امر باعث شده است که شما بخواهید چیزی بخرید (آگهی)؟ چرا اینطور فکر میکنی؟

  • پیام برای چه کسی است؟ مخصوص بچه ها است یا بزرگ ترها؟ دخترها؟ یا پسرها؟ برای افرادی با علاقه خاص است؟ چرا اینطور فکر میکنی؟

  • از چه تکنیکی برای معتبر یا باورپذیر بودن پیام استفاده شده است؟ آیا آماری از یک منبع معتبر آورده است؟ آیا حاوی نقل قول از یک متخصص موضوعی است؟ آیا از طرف یک شرکت و سازمان معتبر است؟ آیا شواهد مستقیمی در مورد ادعای آن وجود دارد؟ چرا اینطور فکر میکنی؟

  • چه جزئیاتی کنار گذاشته شده و چرا؟ آیا اطلاعات ، دیدگاه های مختلف را در نظر گرفته است – یا فقط یک طرف ارائه می شود؟ آیا برای درک کامل پیام به اطلاعات بیشتری نیاز دارید؟ چرا اینطور فکر میکنی؟

  • احساس شما نسبت پیام آن رسانه چگونه است؟ فکر می کنید دیگران هم ممکن است همین احساس را داشته باشند؟ آیا همه احساس یکسانی دارند یا افراد خاصی با شما مخالف هستند؟ چرا اینطور فکر میکنی؟

  • با آگاهی بیشتر کودکان و قرار دادن آن ها در معرض اخبار و رویدادهای روز، می توانید مراحل سواد رسانه ای را برای رادیو، تلویزیون و اطلاعات آنلاین اعمال کنید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *